Ыайз, нифос ва истиыоза

С : Ыайз чист?

Щ : Ыайз иборат аз щараёни хун аз раыми заныо аст, ки Худованди мутаъол ба духтарони фарзанди Одам лозим гардонида аст. Ва раыми оммаи занон дар ыар моы якбор ин хунро таровида ва берун мерезад, чунончи зидди он т;ыр (пок|) номида мешавад.

С : Оё дар шариати ьарроъ аыкоме барои ыайз ва т;ыр вущуд дорад?

Щ : Бале, аыкоми оныо дар китобыои фицы зикр гардида аст.

С : Ыаргоы зани ыоиза ( хуни ыайз аз ; хорищ шуда ) шавад, ч| ыукме ба он тааллуц мегирад?

Щ : Панщ ыукм бадон мураттаб мешавад :

  1-Дар айёми ыайз р;за ва намози фарзу нафл барои зан щоиз нест.

  2-Дохил шудани зан ба масщид ва тавофи Каъба щоиз нест.

  3-Цироати Цуръон щавоз надорад.

  4-Гирифтани Цуръони Карим щоиз набуда магар он, ки п;ш ва ьилофи ьализ дошта бошад.

  5-Шавыараш бо вай щимоъ намекунад.

С : Ыаргоы зан аз ыайз пок шуд, оё цазо овардани р;за ва намоз болояш фарз мегардад?

Щ : Намозро аслан цазо намеоварад, зеро цазои намоз аз ;ыдааш социт аст, вале ыаргоы пок гардид цазои р;заи рамазон болояш фарз мешавад.

С : Оё аз назари вацт ва муддат барои ыайз каме ва зиёде вущуд дорад?

Щ : Бале, камтарин муддати ыайз се шабу р;з буда ва бештарин муддати он даы шабонар;з аст.

С : Хуни ыайз, ки зан онро мебинад, оё ранги хоссе дорад?

Щ : Дар айёми ыайз ыар сурх|, зард| ва тирагиеро, ки зан мебинад ыайз аст, то онки сафед| холисро бибинад.

С : Вацте, ки хуни ыайз цатъ шавад ва зан сафед| холисро мушоыида намояд, ч| вацт щимоъ бо ; щоиз аст?

Щ : Ыаргоы хуни ыайз дар муддати камтар аз даы р;з цатъ гардад, то вацте, ки ьусл накунад щимоъ бо ; щоиз нест.

Ва ё инки аз инцитоъи ыайз вацти намози комил бигузарад ва агар дар даы р;з цатъ гардида цабл аз он, ки ьусл кунад щимоъ бо ; щоиз аст.

С : Ыаргоы т;ыр (пок|) дар миёни ду хун (ыайз) воцеъ шавад, оё ; дар ыукми ыайз аст ва ё дар ыукми пок|?

Щ : Замоне, ки т;ыр (пок|) дар муддати ыайз дар миёни ду хун воцеъ гардад ыукми он монанди хуни щор| буда, ки ыама аыкоми ыайз ба он щор| мешавад.

С : Оё пок| камтарин ва ё бештарин муддат дорад?

Щ : Камтарин муддати пок| понздаы р;з аст ( ба ин маъни, ки вацте хуни ыайз дар даы р;з цатъ шуд ва сипас цабл аз гузашти понздаы р;з ду бора хунро дид, он хун, ыайз нест, зеро муддати пок| ыан;з ба поён нарасида аст).

Ва ба бештарин муддати т;ыр ыадду мицдор вущуд надорад. ( Агар пок| зан солиёни дароз идома ёфта ва ыоиз нашуд, пок ва тоыир буда то онгоы, ки дубора ыайзро мушоыида намояд)

С : Нифос чист?

Щ : Нифос хунест, ки пас аз вилодати тифл аз раыми зан хорищ мешавад.

С : Муддати нифос ч| мицдор аст?

Щ : Бештарин муддаташ чиыил р;з буда ва барои камтарин муддаташ андозаи муайян вущуд надорад.

С : Ч| аыкоме ба нифос марбут мегардад?

Щ : Аыкоми марбут ба нифос, ыаммонанди аыкоми ыайз аст, ки намоз, р;за, дохил шудан ба масщид, тавоф, цироати Цуръон ва ламс кардани он магар дар сурате, ки ьилоф ва п;шиши ьализ дошта бошад. Ва щимоъ кардан бо ;ро манъ царор медиыад ва чунончи дар аыкоми ыайз зикр гардид, р;заро цазо оварда ва намозыояшро цазо намеоварад.

С : Ыаргоы ду тифл аз як зан якбора таваллуд гардад, ибтидои нифос аз таваллуди кадом тифл шур;ъ мешавад?

Щ : Аб; Ыанифа ва Аб; Юсуф –раыимаыума-л-лоы- оьози нифосро аз тифли аввал| медонанд ва Муыаммад ва Зуфар –раыимаыума-л-лоы- оьози нифосро аз тифли дуввум| мег;янд.

С : Агар шиками зане пора гардида ва аз он тифл берун оварда шавад, оё зан дар таыти ыукми нифос омада ва аыкоми нифос бар ; щор| мегардад?

Щ : Агар хун аз раыми он ба тарици одат щараён ёфт, вай дар таыти ыукми нуфасо омада ва аыкоми нифос болояш щор| мегардад. Ва агар хун аз раымаш щор| нашуд дар ин сурат монанди захмыои дигар ыукми захмро мегирад.

С : Ыаргоы зане тибци одаташ тифле таваллуд намояд, вале аз раымаш хун щараён намеёбад, оё ба хотири ин вилодат ыукми нифос болои он итлоц мегардад?

Щ : Бале зан дар зери ыукми нифос меояд ва вощиб аст то баъд аз сипари шудани муддати нифос ьусл намуда ва бидуни интизор р;за бигирад ва намозашро адо намояд.

С : Дар мавриди зане, ки сацт намояд оё дар ыукми нифос дохил мегардад ва ё на, ч| мег;ед?

Щ : Бале дар сурате дар ыукми нифос дохил мешавад, ки баъзе аъзои он монанди даст, пой, ангушт, нохун ва ё м;яш зоыиру ошкор гардад.

Агар чизе аз аъзои он зоыир нашуд, дар он ыол ыукми он монанди хуни щор| шуда аз раым аст, агар се шабона р;з идома ёфт ва пештар аз он т;ыр вущуд дошта дар он сурат ыайз аст, дар ьайри он истиыоза аст.

С : Агар т;ыр (пок|) дар р;зыои нифос ба вущуд ояд, раъйатон дар маврид чист?

Щ : Агар т;ыр дар щараёни чиыил р;з дар байни ду хун ба вущуд ояд, он ыам нифос аст.

С : Истиыоза чист?

Щ : Истиыоза ашколи мухталиф дорад :

  1-Агар зан хунро бидид ва баъд дар муддати камтар аз се р;з цатъ гардид, вай истиыоза аст.

  2-Ончи аз одати зан, ки даы р;з аст тащовуз намуда, истиыоза аст, яъне зиёдат баъд аз одат, истиыоза аст.

  3-Ыаргоы зан нахустин бор хунро мушоыида намуд ва ин хун бештар аз даы р;з идома ёфт, даы р;зи он дар ыайз ыисоб шуда ва зиёдаи он истиыоза аст.

  Агар щараёни хуни навболиье солыо идома ёфт, ыайзи он дар ыар моы даы р;з буда ва бацияаш истиыоза аст.

   4-Хуне, ки зани ыомила дар р;зыои ыамлаш мушоыида мекунад, истиыоза аст.

   5-Хуне, ки зани ыомила дар ыоли вилодат, цабл аз хорищ шудани тифл мебинад, истиыоза аст.

   6-Зане, ки одати нифосаш маъруф бошад ва хун аз чиыил р;з бештар идома ёбад, ончи ки аз одаташ бештар шавад, истиыоза аст. 

   7-Агар зане аввалин тифлаш таваллуд гардад ва хунаш бештар аз чиыил р;з истимрор ёфт, дар ин сурат чиыил р;зи он нифос буда ва зиёдаи он истиыоза аст.

   8-Ыаргоы зане ыамлаш сацт гардад ва чизе аз аъзои он зоыиру ошкор нашуда буд, гардонидани он ба ыайз мумкин нест, пас вай истиыоза аст.

С : Аыкоми мустаыоза чист?

Щ : Ыукми мустаыоза дар тиловати Цуръон, дохил шудан ба масщид ва р;за гирифтани фарзу нафл ва щимоъ намудани завщааш бо вай, ыаммонанди ыукми пок ва тоыира аст, вале агар хун ыама вацт щараён дошт, вай дар ыукми маъзур буда, ки ба вацти ыар намоз вуз;ъ намуда ва ыар цадар намози фарзу нафлро, ки хост бихонад. Ва ыамзамон бо хорищ шудани вацти намоз вуз;яш мешиканад. Баъд аз он, ки вуз;ъ гирифт намоз, тавофи байтуллоы ва ламс кардани мусыаф барояш щоиз аст.

Ыукми маъзур

С : Касоне, ки ыамеша хуни бинианд, ё захме доранд, ки беыбуд намеёбад, ё щараёни бавлаш истимрор дорад ва ё ыар вацте аз ; бод хорищ мешавад, иныо ч| мекунанд?

Щ : Оныо дар вацти ыар намоз вуз;ъ намуда ва тавассути он фарзу нафлро адо мекунанд. Ва ин шиканандаи мустамир ва ыамешаг| (узр) то ыангоми хорищ шудани вацт вуз;яшро намешиканад ва ыаргоы вацт хорищ гардид вуз;яш мешиканад.

С : Агар цабл аз хорищ шудани вацт, шиканандае барояш арз вущуд кунад, ки ьайр аз шиканандаыоест, ки ба оныо мубтало аст, оё вуз;яш ба василаи он мешиканад?

Щ : Бале, вуз;яш ба василаи он мешиканад, масалан : Шахсе ба хуни бини ыамешаг| мубтало аст ва баъд аз он, ки вуз;ъ гирифт бавл карда ва дар ин сурат вуз;яш мешиканад ва то охири вацт боц| намемонад.